Finansal piyasalarda oynaklığın arttığı, makroekonomik dengelerin hassas bir ip üzerinde yürüdüğü dönemlerde, bireysel yatırımcıların attığı adımlar her zamankinden daha kritik hale gelmektedir. Altın ve para piyasaları uzmanı İslam Memiş’in son dönemde yaptığı “bunu yapan tüm parasını kaybeder” uyarısı, tam da bu hassas dönemeçte büyük bir önem taşıyor. Merkez bankalarının sıkılaştırıcı para politikaları, faiz patikaları ve likiditeyi kontrol etme çabaları sürerken, yatırımcıların kulaktan dolma bilgilerle veya panikle hareket etmesi telafisi imkansız kayıplara yol açabilmektedir. Bu yazımızda, söz konusu uyarının makroekonomik arka planını ve para politikaları ışığında finansal okuryazarlığın önemini ele alacağız.
Küresel ölçekte Fed ve ECB gibi devlerin, yurt içinde ise TCMB’nin attığı adımlar, piyasadaki fonlama maliyetlerini doğrudan belirlemektedir. Bugün itibarıyla USD/TL kurunun 45,9767 seviyesinde, EUR/TL kurunun ise 53,6045 seviyesinde dengelendiğini görüyoruz. Döviz kurlarındaki bu hareketlilik, merkez bankalarının faiz kararları ve swap piyasalarındaki likidite yönetimiyle doğrudan ilişkilidir. Yatırımcıların yaptığı en büyük hata, bu makroekonomik dinamikleri göz ardı ederek, kısa vadeli dalgalanmalarda kaldıraçlı işlemlere yönelmek veya tüm birikimlerini tek bir varlık sınıfına bağlamaktır. Fonlama maliyetlerinin yüksek olduğu bir ortamda, yanlış zamanda alınan pozisyonlar sermayenin hızla erimesine neden olur.
Özellikle altın piyasasındaki hareketlilik, bireysel yatırımcıların en çok hata yaptığı alanların başında gelmektedir. Güncel verilere baktığımızda, Gram Altın fiyatının 6.603,85 TL, Ons Altın fiyatının ise 4.467,74 dolar seviyesinde işlem gördüğünü izliyoruz. Bu yüksek seviyeler, yatırımcılarda “fırsatı kaçırma korkusu” yaratarak panik alımlarına veya tam tersi panik satışlarına yol açabilmektedir. İslam Memiş’in işaret ettiği büyük hata, tam da bu zirve veya dip noktalarında duygusal kararlar vermektir. Merkez bankalarının faiz patikasında yapacağı en ufak bir revizyon, ons altın üzerinde sert rüzgarlar estirebilir. Bu nedenle, teknik analiz ve makro verileri okumadan yapılan işlemler büyük risk taşır.
Para politikası perspektifinden bakıldığında, merkez bankalarının temel amacı fiyat istikrarını sağlamaktır. Bu doğrultuda uygulanan yüksek faiz politikaları, piyasadaki risksiz getiri oranlarını artırırken, spekülatif varlıklara olan talebi sınırlamayı hedefler. Yatırımcılar, yüksek faiz ortamında nakit akışını ve portföy çeşitlendirmesini doğru yönetmek zorundadır. Swap maliyetlerinin yüksek olduğu bir konjonktürde, borçlanarak veya kaldıraç kullanarak pozisyon açmak, İslam Memiş’in de belirttiği gibi “tüm parayı kaybetme” riskini beraberinde getirir. Çünkü piyasa yapıcıların likiditeyi çektiği anlarda, marj çağrıları hesapları sıfırlayabilir.
Sonuç olarak, finansal piyasalarda hayatta kalmanın ilk kuralı sermayeyi korumaktır. GBP/TL kurunun 61,9530 seviyesinde seyrettiği, emtia ve döviz piyasalarının merkez bankası sinyallerine aşırı duyarlı olduğu bu dönemde, kulaktan dolma tavsiyelerle hareket etmek en büyük hatadır. Yatırımcılar, merkez bankalarının faiz kararlarını, enflasyon beklentilerini ve küresel likidite koşullarını yakından takip etmelidir. Portföyü tek bir enstrümana yığmak yerine, risk dağılımı yapmak ve vadeli mevduat, altın, döviz gibi farklı varlıklar arasında denge kurmak, olası sert dalgalanmalara karşı en güçlü kalkandır.
