Küresel finans piyasalarında son dönemde yaşanan dalgalanmalar, yatırımcıların zihninde tek bir soruyu canlandırıyor: Mevcut piyasa düzeltmesi 2022 yılının bir tekrarı mı, yoksa tamamen farklı bir dinamikle mi karşı karşıyayız? Kavout tarafından yapılan yapay zeka destekli son analiz, bu kritik soruyu masaya yatırıyor. Bir küresel piyasalar ve enerji emtiaları uzmanı olarak, bu düzeltme hareketini özellikle petrol, doğalgaz ve arz-talep dengesi ekseninde okumak gerektiğine inanıyorum. 2022 yılında piyasaları sarsan ana unsur, kontrolsüz yükselen enerji maliyetleri ve bunun tetiklediği agresif faiz artışlarıydı.
2022 yılındaki düzeltme hareketinde, jeopolitik gerilimlerin doğrudan enerji arzını kesintiye uğratması başroldeydi. Brent ve WTI petrol fiyatlarında yaşanan sert yükselişler, küresel enflasyonu zirveye taşımıştı. Bugün ise jeopolitik riskler varlığını korusa da petrol piyasalarındaki tepki çok daha ölçülü seyrediyor. OPEC+ grubunun arz kesintisi hamleleri ve ABD ham petrol stoklarındaki değişimler, piyasada bir tampon görevi görüyor. Bu durum, fiyatların 2022’deki gibi kontrolsüz bir sarmala girmesini engelliyor. Dolayısıyla, bugünkü düzeltmenin arkasında bir arz çöküşünden ziyade, yüksek faiz ortamının getirdiği talep kalibrasyonu yatıyor.
Küresel piyasalardaki bu değişimler, yurt içi piyasalarda da doğrudan karşılık buluyor. Güncel verilere baktığımızda USD/TL kuru 47,0434 seviyesinde dengelenirken, EUR/TL ise 53,7187 seviyesinden işlem görüyor. Döviz kurlarındaki bu seyir, Türkiye gibi enerji ithalatçısı ülkelerin maliyet kalemleri üzerinde doğrudan belirleyici oluyor. Ancak 2022 yılındaki kontrolsüz enerji faturası baskısının aksine, şu anki petrol ve doğalgaz fiyatlarındaki görece stabil seyir, makroekonomik dengelerin daha öngörülebilir kalmasına yardımcı oluyor.
İki dönem arasındaki bir diğer belirgin fark ise güvenli liman varlıklarının performansında ortaya çıkıyor. 2022’de hem tahviller hem de hisse senetleri aynı anda değer kaybederken nakit tek sığınak haline gelmişti. Bugün ise yatırımcıların portföy çeşitlendirmesinde altına yöneldiğini görüyoruz. Küresel piyasalarda Ons Altın 4.120,54 dolar seviyesinde işlem görürken, yurt içinde Gram Altın fiyatı da 6.225,55 TL seviyelerine ulaşmış durumda. Bu durum, yatırımcıların piyasa düzeltmelerine karşı tamamen nakde kaçmak yerine, kıymetli metallerle kendilerini korumaya aldıklarını gösteriyor.
Doğalgaz ve diğer enerji emtialarında da 2022’deki panik havası mevcut değil. Avrupa başta olmak üzere küresel ölçekte doğalgaz depolama tesislerinin doluluk oranları ve çeşitlendirilen tedarik rotaları, olası bir enerji krizinin önüne geçiyor. Bu nedenle, Kavout analizinin de işaret ettiği gibi, mevcut düzeltmeyi stagflasyonist bir çöküşün habercisi olarak değil, “daha uzun süre yüksek kalacak faiz oranlarına” ve dengelenen enerji piyasalarına uyum sağlama süreci olarak değerlendirmek daha sağlıklı bir yaklaşım olacaktır.
Sonuç olarak, küresel piyasalardaki mevcut düzeltme hareketi 2022 yılının birebir bir kopyası değildir. OPEC+ ittifakının disiplinli arz yönetimi ve ABD’nin üretim gücü, enerji piyasalarında yapısal bir şok yaşanmasını engelliyor. Yatırımcıların jeopolitik gelişmeleri ve merkez bankalarının adımlarını yakından izlemesi gerekirken, 2022’deki sistemik enerji krizinin yarattığı panik havasından uzak durmaları, sağlıklı kararlar alabilmeleri açısından büyük önem taşımaktadır.
