Selamün aleyküm değerli dostlar, ekran başındaki kıymetli hemşehrilerim. Yine dünyada sular durulmuyor, olan her zamanki gibi bizlerin, yani orta direğin, esnafın, işçinin cebine oluyor. Son günlerde küresel piyasalardan gelen haberler hiç de iç açıcı değil. İran savaşı küresel büyümeyi vuruyor ve bu durum tüm dünyada büyük bir ekonomik sarsıntıya yol açıyor. Çarşıya pazara çıktığımızda zaten hissettiğimiz o pahalılık dalgası, şimdi küresel ölçekte daha büyük bir fırtınaya dönüşme sinyalleri veriyor. Bizim gibi birikimini dişiyle tırnağıyla artıran vatandaşlar için ise bu durum, her zaman olduğu gibi güvenli liman arayışını yeniden gündeme getiriyor.
Ekonomi koridorlarında son zamanlarda çok sık duymaya başladığımız bir kelime var: Stagflasyon. Peki nedir bu stagflasyon, bizim mutfağımıza, cebimize nasıl yansır? En basit tabiriyle, bir yandan hayat pahalılığı yani enflasyon artarken, diğer yandan ekonominin durması, büyümenin sekteye uğraması demektir. İşte stagflasyon endişesi güçleniyor başlıkları boşuna atılmıyor. Dünyanın öbür ucundaki bir gerilim, petrol fiyatlarından lojistiğe kadar her şeyi etkileyip dönüp dolaşıp bizim mutfaktaki tencereye yansıyor. Küresel büyüme darbe yedikçe, büyük ekonomiler sarsıldıkça, vatandaşın alım gücü de dünya genelinde erimeye devam ediyor.
Bizim insanımız zekidir, geleneklerine bağlıdır. Zor zamanlarda ne yapacağını çok iyi bilir. Dedelerimizden, ninelerimizden ne gördüysek bugün de başımız sıkıştığında ona sarılırız. Bu zorlu süreçte, küresel büyümenin darbe aldığı ve savaş tamtamlarının çaldığı bu dönemde, gözler yine o kadim dosta çevriliyor. Evet, doğru tahmin ettiniz; gram altın ve çeyrek altın her zaman olduğu gibi yine vatandaşın en büyük güvencesi konumunda. Küresel piyasalardaki bu belirsizlik ortamı, insanların birikimlerini koruma içgüdüsünü tetikliyor ve yastık altı geleneğimizi adeta yeniden canlandırıyor.
Peki, bu stagflasyon endişesi ve savaş ortamı bizim çarşı pazarı nasıl etkiler? Esnaf kardeşlerimle konuştuğumda hepsinin ağzından benzer cümleler dökülüyor. Alım güvencesinin düşmesi, piyasadaki durgunluk esnafın belini büküyor. Küresel büyümenin yavaşlaması demek, üretimin azalması ve işsizlik riskinin kapıyı çalması demektir. İşte tam da bu yüzden, böyle dönemlerde harcamalarımızı yaparken iki kere düşünmek, ayağımızı yorganımıza göre uzatmak büyük önem taşıyor. Vatandaşın cebindeki üç kuruşun değerini koruması, bu fırtınalı denizlerde ayakta kalabilmenin en önemli anahtarı haline geliyor.
Biz her zaman ne diyoruz? Yatırım tavsiyesi vermek bizim haddimiz değil, biz sadece çarşının pazarın nabzını tutar, vatandaşın sesine kulak veririz. Ancak tarih bize gösteriyor ki, dünyada ne zaman böyle büyük krizler, savaşlar ve ekonomik durgunluklar yaşansa, insanlar kendilerini güvenceye almak ister. Bu dönemde de güvenli liman altın yine en çok konuşulan, en çok güvenilen liman olmaya devam edecek gibi görünüyor. Çeyrek altınını, gramını kenara koyan vatandaş, geleceğe biraz daha umutla bakabilmek için bu geleneksel yönteme sarılıyor.
Sonuç olarak dostlar, küresel ekonomideki bu kara bulutlar kolay kolay dağılacak gibi durmuyor. İran savaşı ve beraberinde getirdiği stagflasyon riski, önümüzdeki günlerde de gündemimizi meşgul etmeye devam edecek. Bizlere düşen, birikimlerimize sahip çıkmak, gereksiz harcamalardan kaçınmak ve her zaman olduğu gibi sağduyulu davranmaktır. Unutmayalım ki, zor zamanlar el birliğiyle, sabırla ve doğru adımlarla aşılır. Cebinizdeki helal kazancın bereketi bol olsun, hanenizden huzur eksik olmasın. Bir sonraki yazımızda çarşı pazarın durumunu yine hep birlikte değerlendirmek üzere, kalın sağlıcakla.
