Küresel piyasalarda getiri arayışı hiçbir zaman hız kesmiyor. Özellikle iç piyasada USD/TL kurunun 47,0434 seviyesinde dengelenmeye çalıştığı, EUR/TL kurunun ise 53,7187 seviyesinden işlem gördüğü bu kritik dönemde, gözler yurt dışındaki alternatif enstrümanlara çevriliyor. Son dönemde gelir odaklı yatırımcıların büyük kısmının henüz adını bile duymadıgı, ancak doğal afetlere karşı pozisyon alarak yüzde 8 getiri sunan sıra dışı bir tahvil ETF’i (borsa yatırım fonu) finans dünyasında ciddi şekilde konuşulmaya başlandı. Küresel makro risklerin, jeopolitik gerilimlerin ve dış açık gibi yapısal sorunların gölgesinde, bu tarz alternatif getiri araçları portföy çeşitlendirmesi yapmak isteyen profesyoneller için yeni bir kapı aralıyor.
Bahsi geçen bu özel finansal enstrüman, temelde afet tahvillerine (catastrophe bonds) yatırım yapan bir yapıya sahip. Yatırımcılar, büyük doğal afetlerin gerçekleşmemesi üzerine bir nevi pozisyon alarak yüksek kupon ödemeleri elde ediyor. Kaynaklara göre, bu tahvil ETF’i yıllık yüzde 8 gibi küresel standartlarda oldukça yüksek ve cazip bir getiri oranı sunuyor. Ancak gelir odaklı yatırımcıların çok büyük bir kısmı bu fonun varlığından ve sunduğu fırsatlardan tamamen habersiz durumda. Geleneksel devlet veya şirket tahvillerinin aksine, bu enstrümanın getirisi doğrudan küresel iklim krizleri ve doğa olaylarının seyrine bağlı olarak şekilleniyor.
Makroekonomik açıdan analiz ettiğimizde, ABD dolarının küresel gücü ve DXY endeksinin seyri tüm gelişmekte olan piyasaları doğrudan etkiliyor. Türkiye gibi dış açık veren ve döviz likiditesine ihtiyaç duyan ekonomilerde, yerel yatırımcılar ellerindeki döviz varlıklarını enflasyona karşı korurken ekstra getiri elde etmenin yollarını arıyor. USD/TL seviyesinin 47,0434 bandında seyrettiği mevcut konjonktürde, yüzde 8 oranında dolar bazlı net getiri kulağa son derece cazip gelse de, bu fonların taşıdığı yapısal risklerin geleneksel hazine kağıtlarından çok farklı olduğunu net bir şekilde ortaya koymak gerekiyor. Bu tarz fonlar, piyasa faizlerinden bağımsız hareket edebildiği için portföylerde korelasyonu düşürme avantajı da sunabiliyor.
Doğal afet tahvilleri, büyük bir kasırga, deprem veya sel felaketi yaşanmadığı sürece yatırımcısına düzenli ve yüksek ödeme yapmaya devam ediyor. Ancak önceden tanımlanmış büyüklükte bir afet gerçekleştiğinde, fondaki anapara doğrudan sigorta şirketlerinin hasar ödemelerini karşılamak üzere kullanılıyor ve yatırımcı ciddi kayıplarla karşı karşıya kalabiliyor. Bu durum, yüksek getirinin arkasındaki ana risk unsurunu oluşturuyor. Dolayısıyla, küresel iklim değişikliğinin hızlandığı ve ekstrem hava olaylarının arttığı bir dönemde bu tarz bir fona yatırım yapmak, jeopolitik riskleri veya klasik ekonomik krizleri analiz etmekten çok daha farklı bir risk yönetimi becerisi gerektiriyor.
Yatırım dünyasında her zaman bir denge arayışı vardır. GBP/TL kurunun 63,0486 seviyesinde olduğu, gram altının ise 6.225,55 TL civarında seyrettiği bugünlerde, döviz bazlı alternatif arayışları kesinlikle sürecektir. Ancak yüzde 8 getiri sunan bu gizemli afet tahvili ETF’i gibi niş ve yüksek riskli enstrümanlara yaklaşırken son derece temkinli olmak şarttır. Finansal okuryazarlığın kritik önem taşıdığı bu dönemde, yüksek getirinin her zaman yüksek risk barındırdığını, beklenmedik doğa olaylarının bir anda tüm denklemi değiştirebileceğini akıldan çıkarmamak gerekiyor. Mert Aykut olarak her zaman gerçekçi ve temkinli senaryoların yanında olduğumu belirtmek isterim.
