Cümleten selamlar, değerli Son Döviz Haber okurları, ben Yiğit Dost. Yine bir günün başında, elimizde çayımız, aklımızda memleketim insanının helal lokması ve güç bela arttırdığı üç beş kuruş birikimiyle karşınızdayım. Biliyorsunuz, ben çarşı-pazarın nabzını tutmayı, küresel ekonomideki süslü lafları sizin, benim anlayacağımız halk diline çevirmeyi severim. Bugün Avrupa tarafından önemli haberler var. Avrupa Merkez Bankası yani ECB’den Euro Bölgesi analizi geldi. Raporda iki başlık dikkat çekiyor: Yapay zeka ve yükselen navlun maliyetleri.
Peki, Frankfurt’taki kelli felli ekonomistlerin raporunda geçen yapay zeka ve navlun ne anlama geliyor, bizim mutfaktaki yangına nasıl sirayet ediyor? Gelin adım adım bakalım. Navlun dediğimiz şey, en yalın haliyle yük taşıma, lojistik maliyetidir. Mal bir yerden bir yere giderken nakliye parası artarsa, o malın etiket fiyatı da çarşıda yükselir. ECB Euro Bölgesi analizi gösteriyor ki, küresel ticaretteki nakliye masrafları ve teknolojiye yapılan büyük yatırımlar Euro Bölgesi’nin bel kemiğini oluşturuyor. Dışarıda maliyet artınca, haliyle bu durum kur kanalıyla bizim ülkemize de doğrudan yansıyor.
Ekranlarımıza baktığımızda bugün Euro/TL cephesinde 54,0768 seviyesini görüyoruz. Günlük bazda %0,39’luk tatlı bir yükseliş var. Dolar/TL ise 47,3674 seviyesinden işlem görüyor. Avrupa’da üretilen veya Avrupa üzerinden ülkemize gelen her türlü girdi ve ürün, Euro’daki bu ufak kıpırdanmalar ve navlun giderleriyle birleşince cebimizi yakmaya devam ediyor. Bizim insanımız çarşıya çıktığında, pazarda fileyi doldururken işte bu küresel maliyetlerin acı faturasını ödüyor.
Tabii benim asıl uzmanlık alanım, vatandaşın güvenli limanı olan altın. Dünyada navlun maliyetleri, enflasyon endişeleri ve teknolojik dönüşüm konuşulurken, bizim insanımız yine bildiği limana sığınıyor. Bugün itibarıyla ons altın $4.096,39 seviyesinde seyrediyor. İç piyasaya yansıması ise oldukça hareketli. Kapalıçarşı’da ve kuyumcu vitrinlerinde gram altın 6.237,38 TL seviyesine ulaşmış durumda. Yüzde 1,12’lik bir artış var ki bu hiç azmsanacak bir oran değil.
Düğün yapacakların, yastık altında birikimini korumak isteyenlerin ilk baktığı çeyrek altın ise 10.084,33 TL seviyesinde duruyor. Cumhuriyet altını ise 41.453,00 TL bandında. Görüyorsunuz dostlarım; Avrupa’da yapay zeka yatırımları ve navlun maliyetleri konuşulsa da, bizim Anadolu insanı enflasyondan korunmak için dişinden tırnağından arttırdığı parayı yine altına yatırıyor. Çünkü nakliye maliyeti artınca hayat pahalılaşıyor, hayat pahalılaşınca paranın değeri düşüyor. Değeri düşmeyen tek şey ise yıllardır olduğu gibi yine altın oluyor.
Netice itibarıyla, ECB analizi bize gösteriyor ki dünya ekonomisinde maliyet baskıları bir süre daha hayatımızın parçası olacak. Yapay zeka gibi yeni teknolojiler uzun vadede üretimi kolaylaştırsa da kısa vadede ciddi bir yatırım gerektiriyor. Bu da uluslararası piyasalarda dalgalanmaları beraberinde getiriyor. Bizim yapmamız gereken şey son derece basit: Bütçemizi ayağımıza göre uzatmak, gereksiz harcamalardan kaçınmak ve her zaman dediğim gibi yatırımlarımızı tek bir sepete koymamaktır. Unutmayın, bu yazdıklarım bir dost sohbetidir, asla yatırım tavsiyesi değildir. Bereketli ve bol kazançlı günler dilerim.
