Selamun aleykum kıymetli okurlarım, çarşının, pazarın nabzını tutan sevgili dostlarım. Bugün yine kahvemizi aldık, önümüze açtık piyasa ekranlarını. Küresel piyasalardan ve bizim topraklardan güzel bir haber geldi. Borsametre verilerine göre, küresel faizler ve ülkemizin risk primi yani o meşhur CDS primi geriledi. Peki, bu süslü ekonomi terimleri bizim mutfağa, cebimize, yastık altındaki altınımıza nasıl yansır? Gelin, lafı hiç dolandırmadan, halk diliyle, samimiyetle bir konuşalım.
Öncelikle şu CDS primi denen mereti bir açalım. Vatandaşın anlayacağı dille söylersek, bu bizim ülkenin bir nevi kredi notu, borç ödeme güvenilirliğidir. Bu prim düştükçe, dışarıdan borçlanmak kolaylaşır, ülkeye güven artar. Küresel faizlerin de aşağı doğru süzülmesiyle birlikte piyasalarda bir rahatlama rüzgarı esmeye başladı. Esnafımızın, işçimizin, emeklimizin cebini doğrudan ilgilendiren bu durum, piyasadaki gerginliği azaltır. Risklerin azalması demek, geleceğe daha güvenle bakmak demektir. Çarşıdaki esnafın önünü görebilmesi, toptancının mal alırken daha az endişe etmesi hep bu göstergelerin iyileşmesine bağlıdır.
Bizim insanımız gelenekseldir; parasının değerini korumak için hemen kuyumcunun yolunu tutar. Çeyrek altın, yarım altın, gram altın bizim başısının tacıdır. Küresel faizlerin gerilemesi, dünya genelinde altının elini güçlendiren bir etkendir. Çünkü faizler düştüğünde, paranın faiz getirisi azalır ve gözler güvenli liman olan altına çevrilir. Bizim yastık altı birikimcisi de bu gelişmeleri yakından izler. Risk primimizin düşmesi ise iç piyasada döviz kurları üzerinde olumlu bir sakinlik yaratır, bu da altın fiyatlarının dengelenmesine yardımcı olur. Yani küresel faizlerin düşüşü dışarıda altını desteklerken, içerideki risk priminin düşüşü de piyasaya bir denge getirir.
Çarşıda pazarda alışveriş yaparken hepimiz fiyatların istikrar kazanmasını isteriz. İşte bu küresel faizlerin ve risk priminin düşmesi, dolaylı yoldan da olsa mutfaktaki yangının sönmesine katkı sağlar. Ülkenin risk puanı düştükçe, ithal ettiğimiz ürünlerin maliyeti de, borçlanma maliyetleri de hafifler. Bu durum esnafın malı daha uygun alıp vatandaşa daha makul fiyatla sunabilmesinin önünü açar. Yani bu teknik terimler aslında doğrudan bizim pazar filemizin dolup dolmamasıyla yakından ilgilidir. Cebimizdeki paranın alım gücünü korumak, bu tür olumlu makroekonomik rüzgarlarla çok daha kolay hale gelir.
Peki, bu durumda ne yapmalı? Vatandaş olarak bizim yapacağımız en güzel şey, bütçemizi sarsmadan, ayağımızı yorganımıza göre uzatmaktır. Küresel piyasalardaki bu yumuşama, banka faizlerinden kredi maliyetlerine kadar geniş bir alanda rahatlama getirebilir. Ancak her zaman temkinli olmakta fayda var. Altın borcu olanlar, düğün yapacaklar veya evine birikim koymak isteyenler için bu sakin dönemler birer fırsat pencereleri sunabilir. Önemli olan panikle hareket etmeden, piyasanın bu olumlu havasını kendi lehimize çevirebilmektir.
Biz her zaman diyoruz; büyüklerin finans dünyasındaki hamleleri ne olursa olsun, bizim insanımızın feraseti her şeyin üstündedir. Yıllardır biriktirdiğimiz o çeyrekler, zor gün dostu gram altınlar boşuna değil. Küresel faizlerin gerilemesiyle birlikte altın piyasasında hareketlilik yaşansa da, bizim vatandaşımız her zaman soğukkanlılığını korur. Risk priminin düşmesiyle birlikte piyasada oluşan bu olumlu hava, inşallah çarşı pazarımıza da bereket olarak yansır. Geleneksel birikim yöntemlerimiz, bu tür dalgalı dönemlerde her zaman en güvenli sığınağımız olmuştur ve olmaya da devam edecektir.
Sonuç olarak, küresel faizlerdeki ve Türkiye’nin risk primindeki bu düşüş, ekonomimiz için sevindirici bir gelişmedir. Borsametre’nin aktardığı bu veriler, piyasaların biraz nefes alacağını gösteriyor. Tabii ki biz yatırım tavsiyesi vermiyoruz, sadece önümüzdeki resmi net bir şekilde okumaya çalışıyoruz. Cebimizdeki her kuruşun kıymetini bilerek, geleneksel birikim alışkanlıklarımızı koruyarak bu dönemi de en iyi şekilde atlatacağız. Hanemizin bütçesini korumak, çarşı pazarın durumunu iyi analiz etmekten geçer. Kalın sağlıcakla, bereketli günler dilerim.
