Selamun aleyküm değerli dostlar, kahveler hazırsa yine çarşı pazarın nabzını tutmaya, cebimizi ilgilendiren gelişmeleri konuşmaya geldik. Bugün gözümüzü uzaklara, ta 脟in鈥檈 çeviriyoruz. 脟in, 2030 yılına kadar tam 3 trilyon dolarlık devasa bir enerji yatırımı yapacağını açıkladı. Dile kolay, 3 trilyon dolar! Biz burada üç beş kuruş birikimimizi korumak için çeyrek altın hesabı yaparken, dünyanın öbür ucunda dönen bu devasa paralar ister istemez bizim piyasaları da sallıyor. Hele ki doların 46,6677 TL seviyelerinde gezindiği şu günlerde, küresel piyasalardaki her büyük hareket dönüp dolaşıp bizim cebimize dokunuyor.
Peki, nedir bu 脟in’in 2030 enerji planı? 脟in, elektrik ve yenilenebilir enerji dönüşümü için bu muazzam bütçeyi gözden çıkarmış durumda. Bu durum, küresel piyasalarda doların dengesini doğrudan etkileyecek bir güç savaşı demek. Bizim vatandaşımız haklı olarak “Bana ne 脟in鈥檌n elektriğinden?” diyebilir. Ama kazın ayağı öyle değil hemşerim. Dünyanın en büyük ekonomilerinden biri bu kadar büyük bir dolar fonunu piyasaya sürdüğünde, Amerika鈥檔ın para birimi yani yeşil sermaye de yerinden oynuyor. Bugün serbest piyasada dolar/TL kuru 46,6677 seviyesindeyken, bu tarz küresel hamleler döviz kurları üzerinden bizim mutfak masrafımıza kadar yansıyor.
Bizim insanımız gelenekselcidir; parasının değerini korumak için hemen kuyumcunun yolunu tutar. Haklıdır da, altın her zaman güvenli limandır. 艦u an gram altın 6.024,20 TL, çeyrek altın ise 9.946,84 TL seviyelerinden işlem görüyor. 脟in鈥檌n bu devasa 3 trilyon dolarlık enerji yatırımı hamlesi, küresel enflasyonu ve emtia fiyatlarını da tetikleme potansiyeline sahip. Altının onsu şu an 4.015,72 dolar seviyesinde sakin bir seyir izlese de, bu tarz devasa bütçeli projeler uzun vadede güvenli liman olan altına talebi artırabilir. Yani 脟in’de rüzgar esse, bizim Kapalıçarşı’da gram altının fiyatı dalgalanabiliyor.
Pazara çıktığımızda, fileyi doldurmanın ne kadar zor olduğunu hepimiz yaşayarak görüyoruz. Vatandaşın alım gücü zaten sınırdayken, küresel enerji maliyetlerinin artması veya azalması doğrudan ithal ettiğimiz her ürüne yansıyor. 脟in鈥檌n yenilenebilir enerjiye geçişi, uzun vadede enerji maliyetlerini düşürebilir belki ama bu geçiş sürecindeki 3 trilyon dolarlık harcama, piyasalarda ciddi bir likidite hareketliliği yaratacaktır. Bu durum, Euro/TL鈥檔in 53,1995 ve Sterlin/TL鈥檔in 61,7854 seviyesinde olduğu şu dönemde, döviz sepetini de hareketlendirecektir. Bizim gibi ithalata bağımlı ülkelerde ise dövizin her hareketi, çarşıdaki domatesin, pazardaki patatesin fiyatına etki ediyor.
Biz büyüklerimizden ne gördüysek onu yaparız; yastık altı birikimi bizim kültürümüzün bir parçasıdır. Cumhuriyet altını bugün 41.029,00 TL seviyesinde alıcı bulurken, gümüşün gramı ise 87,77 TL鈥檇en işlem görüyor. Küresel piyasalardaki bu devasa fon hareketleri karşısında küçük yatırımcının, yani bizim Ayşe teyzenin, Mehmet amcanın yapacağı en güzel şey sakin kalmaktır. Tabii ki burada size “şunu alın, bunu satın” demiyoruz, haddimiz değil. Ancak dünyadaki bu büyük enerji savaşlarını ve trilyon dolarlık yatırımları izlerken, kendi bütçemizi de koruma altına almanın yollarını aramalıyız.
Özetle dostlar, 脟in鈥檌n 2030 yılına kadar yapacağı bu 3 trilyon dolarlık elektrik ve yenilenebilir enerji dönüşümü yatırımı, sadece bir çevre projesi değil, küresel finans sisteminin kartlarının yeniden dağıtılması demektir. Doların, altının ve diğer emtiaların geleceğini şekillendirecek bu süreci yakından takip etmekte fayda var. Biz yine her zaman olduğu gibi çarşının, pazarın sesine kulak vermeye, cebimizi korumak için geleneksel yöntemlerimizle birikim yapmaya devam edeceğiz. Sağlıcakla kalın, bereketli günler dilerim.
